Door John Piper
Die, terwijl Hij in de gestalte van God was, het niet als roof beschouwd heeft aan God gelijk te zijn, maar Zichzelf ont- ledigd heeft door de gestalte van een slaaf aan te nemen en aan de mensen gelijk te worden. En in gedaante als een mens bevonden, heeft Hij Zichzelf vernederd en is gehoorzaam geworden, tot de dood, ja, tot de kruisdood. (Filippenzen 2:6-8)
Mijn favoriete kersttekst zet op het kerstfeest nederigheid centraal. Met Kerst verwonder ik me dus over Jezus’ nederigheid en wil ik ook zelf nederiger worden.
Maar eerst benoem ik twee problemen. Tim Keller laat ons een van die problemen zien als hij opmerkt: ‘Nederigheid schrik je zo snel af. Zodra je erover begint te praten, verdwijnt ze.’ Een meditatie over nederigheid lijkt dus zijn doel voorbij te schieten. Maar zelfs verlegen mensen komen soms tevoorschijn als je hen goed behandelt.
Het andere probleem is dat Jezus niet om dezelfde reden nederig was als dat wij dat zijn (of zouden moeten zijn). Hoe kan het ons dan helpen als we nadenken over Jezus’ nederigheid bij Kerst? Onze nederigheid, als die er al is, is op onze eindigheid, onvolmaaktheid en zondigheid gebaseerd. Maar de eeuwige Zoon van God was niet eindig. Hij was niet onvolmaakt. Hij was ook niet zondig. Jezus’ nederigheid heeft dus een andere oorsprong dan onze nederigheid.
Jezus’ nederigheid kenmerkt zich door het feit dat het vooral een bewuste daad is dat Hij Zichzelf een nederige, dienende rol aanmeet voor het welzijn van anderen. Jezus’ nederigheid kwam dus niet voort uit een hart dat eindig, onvolkomen of zondig was. Zijn hart was oneindig volmaakt, volkomen waarachtig en vrij van alle zonde; het hoefde dus niet gediend te worden. Zelf kon Hij in alle vrijheid en volheid overvloedig dienen.
Jezus legt ook Zelf dit verband tussen Zijn nederigheid met Kerst en het goede nieuws voor ons: ’Kom naar Mij toe, allen die vermoeid en belast zijn, en Ik zal u rust geven. Neem Mijn juk op u, en leer van Mij dat Ik zachtmoedig ben en nederig van hart; en u zult rust vinden voor uw ziel; want Mijn juk is zacht en Mijn last is licht’ (Mattheüs 11:28-30).
Zijn nederigheid maakt het mogelijk dat wij van onze lasten worden bevrijd. Als Hij niet nederig was geweest, zou Hij niet ’gehoorzaam [zijn] geworden, tot de dood, ja, tot de kruisdood’. Als Hij niet gehoorzaam was geweest om voor ons te sterven, zouden wij verpletterd zijn onder het gewicht van onze zonden. Hij heeft Zich vernederd om onze veroordeling op Zich te nemen (Romeinen 8:3).
Wij worden geroepen Jezus te volgen in deze bewuste zelfvernedering en een slaaf te worden.
Dat geeft ons nog meer reden om nederig te zijn dan we al hadden. Wij zijn eindig, onvolkomen en zondig en hebben dus niets om ons op te beroemen. Nu gaan we ook andere dingen zien die ons nederig maken: onze zaligheid is niet te danken aan ons werk, maar aan Zijn genade. Alle roem is dus uitgesloten (Efeze 2:8-9). De manier waarop Hij die genadige verlossing tot stand bracht, was door Zichzelf vrijwillig en bewust te vernederen in dienstbare gehoorzaamheid, tot in de dood.
Naast onze eindigheid, onvolkomenheid en zondigheid, zijn er nu nog twee belangrijke redenen die ons vernederen: dat al onze zegeningen voortkomen uit vrije en onverdiende genade, en uit de manier waarop Jezus Zichzelf ontledigde door vrijwillig de gestalte van een slaaf aan te nemen.
Wij worden dus geroepen Jezus te volgen in deze bewuste zelfvernedering en een slaaf te worden. ‘Wie zichzelf zal verhogen, zal vernederd worden; en wie zichzelf zal vernederen, zal verhoogd worden’ (Mattheüs 23:12). ‘Laat daarom die gezindheid in u zijn die ook in Christus Jezus was’ (Filippenzen 2:5).
Laten we bidden dat deze ‘verlegen deugd’ van de nederigheid van Jezus – deze indrukwekkende grond van onze zaligheid en van ons dienstbaar-zijn – uit haar stille schuilhoek tevoorschijn komt en ons tijdens deze advent met zichzelf bekleedt, want ’de nederigen geeft Hij genade’ (1 Petrus 5:5).
