En ik zag, en zie, er kwamen pezen op, er kwam vlees op en Hij trok er een huid overheen, maar er was geen geest in hen. (Ezechiël 37:8)
Dit tafereel heeft twee kanten; het bevat een gebeurtenis én een waarheid. Er is de profetische kant, die vooral wijst op het herstel van Israël in de laatste dagen. En er is de geestelijke kant, die wijst op wat er met afzonderlijke zielen gebeurt, of met gemeenten.
We zien vier stappen voor ons:
- de hopen beenderen in het dal, "zeer dor";
- het samenkomen en opnieuw opbouwen van die beenderen;
- het bekleden met vlees, pezen en huid;
- het inblazen van de levensadem, oftewel het leven.
Pas door die laatste stap ontstaat er een levend mens. Zonder die stap heb je niet meer dan het beeld of het standbeeld van een mens.
Die levensadem — in het visioen "geest" genoemd — is overduidelijk het "leven" zelf, gegeven door de Geest van het leven. Dit leven kan verschillende fasen kennen, maar waar het ook is, daar is een echt en volledig mens. De discipelen hadden leven voordat de Heere op hen blies, maar vervolgens ontvingen ze meer. Ze hadden leven vóór Pinksteren, maar met Pinksteren ontvingen ze meer. Het was leven dat God gaf toen Hij de mens schiep; het is leven (van een hogere soort) dat de Geest van God aan de ziel geeft bij de bekering. Zo is de laatste Adam, als bezitter van de Heilige Geest, een levendmakende Geest.
Zo kan een mens sprekend op een heilige lijken en het toch niet zijn. Een gemeente kan sprekend op een Christelijke gemeente lijken, met een mooie buitenkant en een hechte organisatie; alles loopt prima en er is bedrijvigheid, ze is groot, vrijgevig, eensgezind en op haar eigen manier vol ijver — en toch ontbreekt het ene ding dat al het andere waardeloos en machteloos maakt: de levensadem.
1. Onze geloofsbelijdenis kan zuiver zijn en toch zijn we misschien geen Christenen
De belijdenis van Bileam lijkt zuiver te zijn geweest, en die van Judas en Demas ook. Het kan de belijdenis van de apostelen en de hervormers zijn, de belijdenis van de Synode van Dordrecht of die van Westminster — en toch kan vanbinnen alles verkeerd zijn. Zo'n belijdenis vormt een deel van de beenderen, de pezen of het vlees; maar daar blijft het bij. Sterker nog: juist het zuivere ervan kan de aanleiding zijn tot ernstige zelfmisleiding. We kunnen rechtzinnigheid aanzien voor leven, en de juistheid van onze geloofsbelijdenis voor de "adem". Wat zal zo'n levenloze, onvruchtbare belijdenis voor je doen op de dag van de Heere? Wat doet ze nu voor je? Geeft ze je echte vrede, echte vrijheid, echte gemeenschap met God?
2. Onze godsdienst kan uiterlijk volledig zijn en toch zijn we misschien geen Christenen
Met godsdienst bedoel ik alles wat te maken heeft met de aanbidding en de dienst van God, privé of in het openbaar: ons loven, onze gebeden, onze samenkomsten, onze huisgodsdienst. Wat stelt dat allemaal voor zonder de adem vanbinnen? Wat is sleur zonder leven? Een mechanische godsdienst is misschien genoeg voor de goden van Griekenland en Rome, maar niet voor de levende en waarachtige God. Een mechanische godsdienst is misschien genoeg voor wie denkt dat godsdienstige plichten een soort werk zijn dat je verricht, of geld dat je betaalt, om Gods toorn af te wenden en Hem over te halen je uit de hel te houden; maar niet voor wie weet dat ze de wegen zijn waarlangs we gemeenschap met God hebben. Je komt misschien trouw en eerbiedig naar de samenkomsten; maar wat als er geen adem in zit? Je gebeden en lofzangen zijn misschien stipt en onberispelijk, maar wat als er geen adem in zit? Zal God ze aannemen? Zullen ze jou voldoening geven? Zullen ze je gelukkig maken? Zullen ze niet vervelend en ondraaglijk worden? En hoe meer je er doet, hoe ondraaglijker.
3. Onze goede werken kunnen talrijk en prijzenswaardig zijn en toch zijn we misschien geen Christenen
Niet het werk maakt de Christen, maar de Christen maakt het werk. Dit is een tijd van goede werken: van liefdadige initiatieven, van grote en kleine verenigingen, van organisaties om de armen te helpen en om de slechten te verbeteren. De mensen die ze leiden, zijn vaak ernstig en bereid zichzelf weg te cijferen. Maar is de adem er? Ze vragen zich vaak af waarom er zoveel gedaan wordt met zo weinig vrucht. Maar is daar geen oorzaak voor? Zit er adem, leven, in dit alles? Kunnen standbeelden of machines of stoommachines het werk van de levende God doen? Nee; het is leven dat echt werk doet; het is leven dat vrucht draagt; het is leven dat God eert en waardoor Hij werkt. Laten we erop letten dat we bij het doen van Christelijk werk zelf ook Christenen zijn; anders zijn we uiteindelijk niet meer dan de timmerlieden van Noach. We kunnen veel goede werken doen en toch geen Christen zijn. Velen zullen op die dag zeggen: "Heere, Heere, hebben wij niet in Uw Naam geprofeteerd?" enzovoort. Maar het antwoord is: "Ik heb u nooit gekend."
4. Ons leven kan voorbeeldig zijn en toch zijn we misschien geen Christenen
Er kunnen beenderen zijn, en pezen, en vlees, en toch geen adem, geen leven! Veel mensen houden een net gedrag aan de buitenkant voor het echte Christelijke leven. Iemand kan zo sprekend op een Christen lijken dat een ander niet zou kunnen vermoeden dat er iets mis is; en toch kan de adem ontbreken!
Een leven "zonder adem" kan niet anders zijn dan:
- Een heel onvolmaakt leven. Er ontbreekt van alles — zelfs aan de buitenkant, en nog veel meer vanbinnen. Het licht zal flauw zijn; het zout zal zijn smaak missen.
- Een heel ongelukkig leven. Diep vanbinnen is er het gevoel dat alles verkeerd is. Alles is een last, omdat de goddelijke werkelijkheid vanbinnen ontbreekt.
- Een leven zonder vrucht. Het is niet de drukte, of de ernst, of de ijver die het echte werk voor God doet. Als er geen adem is, wat stellen die dan voor? Het zal allemaal vergeefse moeite zijn.
Er is adem voor jou, o zondaar — in Hem die de Geest heeft, die onze adem is. Je zult nooit kunnen zeggen: ik ben verloren gegaan, of ik was ongelukkig, of nutteloos, omdat God mij deze adem niet wilde geven.
