Er is één moment waarop kinderen alleen maar liefdevolle woorden van hun ouders moeten horen. Eén moment waarop ze moeten voelen dat hun huis een huis van liefde en blijdschap is. Dat is wanneer ze 's avonds naar bed gaan. De woorden waarmee je een kind welterusten zegt, horen de beste woorden te zijn, want het zijn de woorden met de meeste kracht. Toch beseft niet elke ouder deze belangrijke waarheid, en niet elk kind mag ervan genieten.
De laatste wakkere gedachten van een kind hebben een bijzondere macht over zijn hoofd en zijn hart. Ze helpen zijn indrukken vast te leggen en zijn karakter te vormen — voor altijd. Een kind keert zich af van spelletjes en vriendjes. Het laat de drukke bezigheden van zijn kleine wereld achter zich en gaat alleen liggen om te slapen. Dan voelt het een eenzaamheid en afhankelijkheid die het op geen ander moment voelt. Dan hunkert het naar meeleven. Dan waardeert het vriendelijkheid. Dan doet hardheid of kille onverschilligheid het pijn.
Wat is een kind blij als het bij moeders knie mag knielen om zijn avondgebed te bidden, of als vader naast hem knielt terwijl hij bidt! Wat geniet het van een woord van waardering of bemoediging vlak voor de nachtkus van vader of moeder! Met wat een warme, dankbare liefde gloeit zijn jonge hart als het de tedere druk van moeders hand of lippen op zijn voorhoofd voelt, voordat het in slaap valt. Wat lijkt dat huis hem op zo'n moment licht en dierbaar! Wat heeft het spijt van elk onvriendelijk woord of elke onvriendelijke daad die het zich dan van die dag herinnert! Wat is het dan bereid om elke verkeerde keuze één voor één te bekennen, en alle fouten die het nog weet — en om nieuwe voornemens te maken om het voortaan beter te doen!
Wat een kind ook ongeduldig wil ontgroeien, het welterusten van zijn moeder ontgroeit het niet zomaar. Zolang zij bereid is naar zijn bed te komen en hem, vlak voor hij in slaap valt, een kus en een lief woord te geven, zal hij dat voorrecht van zijn thuis koesteren. Het is met geen geld te betalen. En het gemis ervan zou hij pijnlijk voelen. En op geen enkel moment is hij zo bereid te doen wat zijn moeder van hem vraagt als dan. Op geen enkel moment zinken haar zachte, tedere woorden van liefdevolle raad dieper in zijn hart, of maken ze een indruk die blijvender is en meer invloed heeft.
Er zijn jonge mannen en vrouwen, nog thuis in het huis van hun kindertijd, die uitkijken naar het moment dat moeder hun nachtkus komt geven. Met niet minder verlangen en dankbare liefde dan toen ze kleine jongens en meisjes waren. En er zijn nog veel meer mensen, jong en oud, ver van huis, die God met heel hun hart danken voor de onuitwisbare herinnering aan zulke tekenen van moederliefde. Uit de tijd dat ze nog bij haar waren.
En toch is er misschien niets waarin ouders over het algemeen zo makkelijk de fout in gaan als in ongeduldige of liefdeloze woorden tegen hun kinderen, juist wanneer de kleintjes naar bed gaan. De ouders zijn moe, en hun voorraad geduld is op zijn laagst. Als de kinderen niet zo rustig, ordelijk en vlot zijn als ze zouden moeten zijn, worden ze scherper terechtgewezen dan voor dezelfde dingen eerder op de dag. Te vaak gaan kinderen naar bed met een schrijnend gevoel dat hun ouders hen onrecht hebben gedaan, en piekeren ze over hun verdriet terwijl ze proberen tot rust te komen om te slapen. Hun kussen is vaak nat van verdrietige tranen. En misschien raken hun kleine harten verbitterd en verhard door de blijvende indruk van het onrecht dat ze geleden hebben, of de hardheid die ze ondervonden hebben. En dat precies op het moment dat ze het meest vatbaar waren voor de invloed van hun ouders — ten goede of ten kwade.
Het is een simpel feit dat sommige ouders de straf voor de misstappen van de dag werkelijk uitstellen tot het rustige uur van de schemering en het naar bed gaan. Denk aan "het oude vrouwtje dat in een schoen woonde" uit het Engelse kinderrijmpje. Net als zij hebben heel wat moeders met een groot gezin hun kinderen vaak "allemaal een flink pak slaag gegeven en naar bed gestuurd". Misschien krijgen kinderen in de regel rond bedtijd meer slaag dan op enig ander uur van de dag. En zonder twijfel krijgen ze dan de meeste standjes.
"Horen jullie me, kinderen?" klinkt de stem van menige moeder de kinderkamer in, als de kinderen naar bed gaan. "Als jullie niet ophouden met spelen en praten en niet meteen gaan slapen, dan kom ik naar boven en dan zál ik jullie!" En dat is de echo van moeders stem die het langst in de oren van haar kinderen naklinkt.
Verder zijn er moeders die, zonder een onvriendelijke bedoeling, zo onverstandig zijn om hun kinderen bewust de nachtkus te onthouden als straf voor een kleine verkeerde keuze. Ze beseffen niet hoe wreed het in wezen is om de kleintjes deze verzekering van liefde te ontzeggen, juist op het moment dat het tere hart die boven alles op prijs stelt. Het eerste gevolg daarvan is bitter verdriet bij de kinderen. Gebeurt het vaker, dan kan het de liefdevolle band tussen ouder en kind losser maken, en de waarde van de nachtkus verminderen. Het is waarschijnlijk zelfs zo dat er uit fatsoenlijke gezinnen meer kinderen verzuurd, vervreemd en op het verkeerde pad geraakt zijn door hardheid, onrecht of onverstandige strengheid rond bedtijd dan door wat ook in hun gezinsleven.
Zelfs waar ouders niet hard optreden of streng straffen, wordt juist op dat moment vaak onverstandig veel nadruk gelegd op de fouten en tekortkomingen van een kind. Zo wordt het kind onnodig bedroefd en terneergeslagen, en valt er een schaduw over het uur dat van alle wakkere uren het meest hoopvol en rustgevend behoort te zijn. Wat een ouder op zo'n moment zegt om het kind een betere weg te wijzen, moet gaan over een doel om naar te reiken. Niet over het bestraffen van wat het kind verkeerd heeft gedaan — dat is toch niet meer terug te draaien. De laatste wakkere indrukken van elke dag behoren, bij elk kind, indrukken te zijn van vrede, blijdschap en heilige hoop.
Lang geleden ging een gevoelig, verlegen jongetje elke avond slapen in een laag "rolbed", dat overdag onder het bed van zijn ouders werd geschoven en 's avonds voor hem tevoorschijn werd gehaald. Als hij daar alleen in het donker lag, kon hij de stemmen van zijn ouders horen in hun verlichte huiskamer, aan de overkant van de gang, aan de andere kant van het huis. Het leek hem dat zijn ouders nooit sliepen: als hij 's avonds naar bed werd gebracht, waren ze wakker, en als hij 's morgens uit bed kwam, waren ze wakker. Die gedachte gaf hem in elk geval moed, terwijl zijn hoofd druk aan het fantaseren was in de vreemde duisternis van zijn eenzame kamer.
Allebei zijn ouders hadden hem dan liefdevol welterusten gezegd en een kus gegeven, en hij had zich lekker genesteld om te gaan slapen. Maar dit jongetje had de gewoonte om avond na avond nog één keer overeind te komen. Dan riep hij vanuit zijn rolbed naar zijn vader met de sterke armen, in de kamer waaruit het licht scheen, voorbij de schemerige gang: "Bent u daar, papa?" En het antwoord kwam opgewekt terug: "Ja, mijn kind, ik ben hier." "U zorgt toch vannacht voor me, papa?" was dan zijn vraag. "Ja, ik zorg voor je, mijn kind," luidde het troostende antwoord. "Ga nu maar slapen. Welterusten." En het ventje viel rustig in slaap, in de gedachte aan die geruststellende woorden voor de nacht.
Voor de liefhebbende vader was het een kleinigheid. Maar voor de gevoelige zoon was het een grote zaak. Het heeft het leven van die zoon gevormd. Het bond de zoon nog sterker aan zijn vader. En het opende voor hem de weg naar een helderder besef van zijn afhankelijkheid van de liefdevolle waakzaamheid van de hemelse Vader. Die zoon is nu zelf vader en grootvader. Maar tot op de dag van vandaag, wanneer hij 's avonds gaat slapen, ziet hij vanuit de herinnering aan die les van lang geleden op — door de schaduwen van zijn aardse slaapplaats heen, naar het verre licht waar zijn Vader is. En dan roept hij, in dezelfde geest van kinderlijk vertrouwen en hulpeloosheid als toen: "Vader, U zorgt vannacht voor me — toch?" En hij hoort het geruststellende antwoord terugkomen: "Uw Bewaarder zal niet sluimeren. De HEERE zal u bewaren voor alle kwaad, uw ziel zal Hij bewaren. Slaap, Mijn kind, in vrede." En zo ervaart hij de dubbele zegen van de woorden waarmee een vader zijn kind welterusten zegt.
Een wijze ouder zal het uur waarop de kinderen naar bed gaan op waarde schatten en er goed gebruik van maken. Dat is het gouden uur voor goede indrukken op de kinderharten. Dat is de mooiste kans die een ouder heeft om heilige invloed uit te oefenen. Dan geen strengheid, dan geen straf. Elk woord dat in dat uur gesproken wordt, behoort een woord van zachtheid en liefde te zijn. Welke woorden onthouden kinderen in al hun latere jaren het meest, als het beste beeld van de geest en de invloed van hun ouders? De woorden waarmee die ouders hun kinderen welterusten zeiden. En het kan zijn dat die woorden de laatste zijn die de ouders ooit tot hun kinderen mogen spreken. Want elke nacht van slaap herinnert veelzeggend aan de nacht van de laatste slaap. Laten daarom de woorden waarmee ouders hun kinderen welterusten zeggen altijd zulke woorden zijn, dat de ouders er graag mee herinnerd willen worden wanneer hun stem voorgoed zwijgt. En zulke woorden, dat zij ze zelf met blijdschap kunnen terughalen — als de oren van hun kinderen nooit meer opengaan voor een welterusten van hen.
